Een leuke middag in een escaperoom. Vlak voordat je de speelruimte binnenstapt zie je een waarschuwingsbordje met de tekst “betreden op eigen risico”. Betekent dit dat de eigenaar van de escaperoom nooit aansprakelijk kan worden gesteld voor schade?

In feite kan iedereen in Nederland een escaperoom beginnen. Er geldt geen specifieke wetgeving. Wel moet er uiteraard een omgevingsvergunning zijn en moet aan een aantal algemene regels met betrekking tot de veiligheid worden voldaan, zoals periodieke controle door de brandweer, een calamiteitenplan, duidelijke instructies en voldoende nooduitgangen.

Nalatigheid
Veiligheid is dus van groot belang bij escaperooms. Mocht het dan toch mis gaan en loop je schade aan je kleding of letselschade op? In principe is de eigenaar aansprakelijk als schade ontstaat door een gebrek aan veiligheid en/of nalatigheid. Denk aan een gladde vloer, of een instabiel spelelement dat omvalt, maar ook aan elektrische onderdelen die slecht onderhouden zijn en schade veroorzaken.

Verantwoordelijkheid
Is de eigenaar dan altijd aansprakelijk? Het antwoord is: nee. Er zal geen sprake zijn van aansprakelijkheid als de schade het gevolg is van eigen schuld van een deelnemer. Als iemand zich niet aan de regels houdt (bijv. op elementen klimt, of aan bedrading trekt terwijl dat verboden is) en daardoor letsel oploopt, ligt de verantwoordelijkheid veelal bij die persoon zelf. Vaak maken escaperooms gebruik van een vrijwaringsverklaring waarbij de deelnemer moet tekenen voor het feit dat de escaperoom niet aansprakelijk is voor schade ontstaan door het niet naleven van instructies, onzorgvuldig of roekeloos gedrag en gebruik van persoonlijke spullen. Daarnaast vallen kleine schrammen of stoten onder de normale risico’s van deelname en niet onder de aansprakelijkheid van de eigenaar.

Veiligheidsmaatregelen
Om te kunnen bepalen of de eigenaar van de escaperoom aansprakelijk is, moet vast komen te staan dat de schade voorkomen had kunnen worden. Had de beheerder vooraf veiligheidsmaatregelen moeten en kunnen nemen?

De Kelderluikcriteria
In 2017 oordeelde de Rechtbank Zeeland-West-Brabant dat de eigenaar van een escaperoom aansprakelijk was voor de schade van een deelnemer die zijn been brak na een val van een trap. De ruimte was gevuld met rook en felle lichten, waardoor het zicht ernstig werd belemmerd.

Om te beoordelen of er een gevaarlijke situatie is gecreëerd en of die situatie voorkomen had moeten worden, toetst de rechter aan de zogenoemde Kelderluikcriteria:

• De mate van gevaar
  Hoe waarschijnlijk is het dat de vereiste onoplettendheid en onvoorzichtigheid niet in acht wordt genomen?
• De kans op schade
  Hoe groot is de kans dat hierdoor een ongeval ontstaat?
• De ernst van de schade
  Hoe ernstig kunnen de gevolgen en het letsel zijn?
• De mogelijkheid om gevaar te vermijden
  Is het moeilijk om veiligheidsmaatregelen te treffen?

Inschatten van de omgeving
In een andere rechterlijke zaak oordeelde de Rechtbank Midden-Nederland dat een eigenaar niet aansprakelijk was voor hoofdletsel van een deelnemer die zijn hoofd stootte tegen een laaghangende balk in een donkere tunnel. De rechtbank vond dat de situatie onderdeel was van het spel en dat de deelnemer zelf verantwoordelijk was voor het inschatten van de omgeving. De eigenaar van de escape room had niet onrechtmatig gehandeld.

Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering
Hoewel een escaperoom in haar algemene voorwaarden en/of door middel van een bordje ‘betreden op eigen risico’ kan proberen aansprakelijkheid uit te sluiten, kunnen zij dit dus niet volledig doen. Letselschade uitsluiten is vaak niet toegestaan, zeker niet als de escaperoom nalatig is. De rechter zal altijd de specifieke omstandigheden van het geval en de genomen voorzorgsmaatregelen beoordelen. Als blijkt dat de eigenaar onvoldoende maatregelen heeft genomen om de veiligheid te waarborgen, kan zij aansprakelijk worden gesteld voor de schade.

De meeste escaperooms hebben een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) die schade en letsel dekt als er aan de verzekeringsvoorwaarden is voldaan.